İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu gələn həftə Nyu Yorkda keçiriləcək BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşməsi nəzərdə tutulan liderlər sırasında deyil.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu barədə “Tayms of İsrail” qəzetinə adını açıqlamayan ABŞ rəsmisi deyib.

O iddia edib ki Netanyahu və Trampın iş qrafiklərini ikitərəfli görüş üçün uyğunlaşdırmaq mümkün görünmür:

“Buna görə də Tramp çərşənbə axşamı Böyük Britaniya, Meksika və Yaponiya liderləri ilə görüşdükdən sonra Çin sədri Si Szinpinlə görüşmək üçün Vaşinqtona qayıdacaq”.

Həmçinin qeyd olunub ki, Netanyahunun Nyu Yorkda cəmi bir gün qalması gözlənilir.

Qeyd edək ki, İsrail baş nazirinin ofisi verdiyi açıqlamada Netanyahunun ABŞ-a səfər proqramının hələ yekunlaşdırılmadığını bildirib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu gələn həftə Nyu Yorkda keçiriləcək BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşməsi nəzərdə tutulan liderlər sırasında deyil.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu barədə “Tayms of İsrail” qəzetinə adını açıqlamayan ABŞ rəsmisi deyib.

O iddia edib ki Netanyahu və Trampın iş qrafiklərini ikitərəfli görüş üçün uyğunlaşdırmaq mümkün görünmür:

“Buna görə də Tramp çərşənbə axşamı Böyük Britaniya, Meksika və Yaponiya liderləri ilə görüşdükdən sonra Çin sədri Si Szinpinlə görüşmək üçün Vaşinqtona qayıdacaq”.

Həmçinin qeyd olunub ki, Netanyahunun Nyu Yorkda cəmi bir gün qalması gözlənilir.

Qeyd edək ki, İsrail baş nazirinin ofisi verdiyi açıqlamada Netanyahunun ABŞ-a səfər proqramının hələ yekunlaşdırılmadığını bildirib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu gələn həftə Nyu Yorkda keçiriləcək BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşməsi nəzərdə tutulan liderlər sırasında deyil.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu barədə “Tayms of İsrail” qəzetinə adını açıqlamayan ABŞ rəsmisi deyib.

O iddia edib ki Netanyahu və Trampın iş qrafiklərini ikitərəfli görüş üçün uyğunlaşdırmaq mümkün görünmür:

“Buna görə də Tramp çərşənbə axşamı Böyük Britaniya, Meksika və Yaponiya liderləri ilə görüşdükdən sonra Çin sədri Si Szinpinlə görüşmək üçün Vaşinqtona qayıdacaq”.

Həmçinin qeyd olunub ki, Netanyahunun Nyu Yorkda cəmi bir gün qalması gözlənilir.

Qeyd edək ki, İsrail baş nazirinin ofisi verdiyi açıqlamada Netanyahunun ABŞ-a səfər proqramının hələ yekunlaşdırılmadığını bildirib.

Türkiyədə növbəti prezident seçkilərinin 16 aprel 2028-ci ildə keçiriləcəyini gözləyirəm. Bu tarix prezident idarəetmə sisteminə keçidimizi təmin edən referendumun keçirildiyi gündür və rəmzi əhəmiyyət daşıyır.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidentinin Baş müşaviri Mehmed Uçum ölkə mediasına açıqlamasında deyib.

O qeyd edib ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan sonuncu dəfə namizəd olacaq.

Türkiyədə növbəti prezident seçkilərinin 16 aprel 2028-ci ildə keçiriləcəyini gözləyirəm. Bu tarix prezident idarəetmə sisteminə keçidimizi təmin edən referendumun keçirildiyi gündür və rəmzi əhəmiyyət daşıyır.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidentinin Baş müşaviri Mehmed Uçum ölkə mediasına açıqlamasında deyib.

O qeyd edib ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan sonuncu dəfə namizəd olacaq.

Türkiyədə növbəti prezident seçkilərinin 16 aprel 2028-ci ildə keçiriləcəyini gözləyirəm. Bu tarix prezident idarəetmə sisteminə keçidimizi təmin edən referendumun keçirildiyi gündür və rəmzi əhəmiyyət daşıyır.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidentinin Baş müşaviri Mehmed Uçum ölkə mediasına açıqlamasında deyib.

O qeyd edib ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan sonuncu dəfə namizəd olacaq.

“Bildiyiniz kimi, Azərbaycan 30 il ərzində bununla üzləşib. Biz öz hüquqlarımızı döyüş meydanında bərpa etməli olduq”.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul edərkən bildirib.

“Lakin beynəlxalq mexanizmlər işləsəydi və BMT sistemi normal fəaliyyət göstərsəydi, – yeri gəlmişkən, ŞƏT çərçivəsindəki qısa çıxışım zamanı bu barədə də danışmışdım, çünki mövzu BMT və beynəlxalq təşkilatlarla bağlı idi, – ərazilərimizi güc yolu ilə geri almağa məcbur qalmazdıq, bu qədər itki olmazdı.

Sadəcə olaraq, beynəlxalq hüquq iflic vəziyyətinə düşmüşdü, lakin bu, öz-özünə baş verməmişdi. Onu həyata keçirməli olan qurum, – BMT Təhlükəsizlik Şurası, – sadəcə olaraq buna qadir olmadı, daha doğrusu, çox güman ki, bunu etmək istəmirdi. İkili standartlar, bəzi ölkələrə verilən üstünlüklər prinsiplərdən üstün olduqda, münaqişələr də məhz belə yaranır.

Buna görə də münaqişələrin qarşısını almaq və ya onlar artıq baş veribsə, onları sülh yolu ilə həll etmək üçün hansı mexanizm mövcuddur? Yalnız beynəlxalq hüquq. Buna görə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində elə bir mexanizm hazırlamaq lazımdır ki, bu mexanizm qətnamələrin həyata keçirilməsinə gətirib çıxarsın. Əks halda, bu, seçici yanaşmadır.

Böyük dövlətlər, BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri üçün bu, maraqlı olduqda, qətnamələri bir gün ərzində həyata keçirirlər. Bu, onlar üçün maraqlı olmadıqda və ya bizim vəziyyətimizdə olduğu kimi, bunu özləri üçün əlverişsiz hesab etdikdə isə həmin qətnamələr 30 il ərzində kağız üzərində qaldı. Sonra biz gəlib bizə məxsus olanı geri aldıq”, – Prezident vurğulayıb.

“Bildiyiniz kimi, Azərbaycan 30 il ərzində bununla üzləşib. Biz öz hüquqlarımızı döyüş meydanında bərpa etməli olduq”.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul edərkən bildirib.

“Lakin beynəlxalq mexanizmlər işləsəydi və BMT sistemi normal fəaliyyət göstərsəydi, – yeri gəlmişkən, ŞƏT çərçivəsindəki qısa çıxışım zamanı bu barədə də danışmışdım, çünki mövzu BMT və beynəlxalq təşkilatlarla bağlı idi, – ərazilərimizi güc yolu ilə geri almağa məcbur qalmazdıq, bu qədər itki olmazdı.

Sadəcə olaraq, beynəlxalq hüquq iflic vəziyyətinə düşmüşdü, lakin bu, öz-özünə baş verməmişdi. Onu həyata keçirməli olan qurum, – BMT Təhlükəsizlik Şurası, – sadəcə olaraq buna qadir olmadı, daha doğrusu, çox güman ki, bunu etmək istəmirdi. İkili standartlar, bəzi ölkələrə verilən üstünlüklər prinsiplərdən üstün olduqda, münaqişələr də məhz belə yaranır.

Buna görə də münaqişələrin qarşısını almaq və ya onlar artıq baş veribsə, onları sülh yolu ilə həll etmək üçün hansı mexanizm mövcuddur? Yalnız beynəlxalq hüquq. Buna görə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində elə bir mexanizm hazırlamaq lazımdır ki, bu mexanizm qətnamələrin həyata keçirilməsinə gətirib çıxarsın. Əks halda, bu, seçici yanaşmadır.

Böyük dövlətlər, BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri üçün bu, maraqlı olduqda, qətnamələri bir gün ərzində həyata keçirirlər. Bu, onlar üçün maraqlı olmadıqda və ya bizim vəziyyətimizdə olduğu kimi, bunu özləri üçün əlverişsiz hesab etdikdə isə həmin qətnamələr 30 il ərzində kağız üzərində qaldı. Sonra biz gəlib bizə məxsus olanı geri aldıq”, – Prezident vurğulayıb.

“Bildiyiniz kimi, Azərbaycan 30 il ərzində bununla üzləşib. Biz öz hüquqlarımızı döyüş meydanında bərpa etməli olduq”.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul edərkən bildirib.

“Lakin beynəlxalq mexanizmlər işləsəydi və BMT sistemi normal fəaliyyət göstərsəydi, – yeri gəlmişkən, ŞƏT çərçivəsindəki qısa çıxışım zamanı bu barədə də danışmışdım, çünki mövzu BMT və beynəlxalq təşkilatlarla bağlı idi, – ərazilərimizi güc yolu ilə geri almağa məcbur qalmazdıq, bu qədər itki olmazdı.

Sadəcə olaraq, beynəlxalq hüquq iflic vəziyyətinə düşmüşdü, lakin bu, öz-özünə baş verməmişdi. Onu həyata keçirməli olan qurum, – BMT Təhlükəsizlik Şurası, – sadəcə olaraq buna qadir olmadı, daha doğrusu, çox güman ki, bunu etmək istəmirdi. İkili standartlar, bəzi ölkələrə verilən üstünlüklər prinsiplərdən üstün olduqda, münaqişələr də məhz belə yaranır.

Buna görə də münaqişələrin qarşısını almaq və ya onlar artıq baş veribsə, onları sülh yolu ilə həll etmək üçün hansı mexanizm mövcuddur? Yalnız beynəlxalq hüquq. Buna görə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində elə bir mexanizm hazırlamaq lazımdır ki, bu mexanizm qətnamələrin həyata keçirilməsinə gətirib çıxarsın. Əks halda, bu, seçici yanaşmadır.

Böyük dövlətlər, BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri üçün bu, maraqlı olduqda, qətnamələri bir gün ərzində həyata keçirirlər. Bu, onlar üçün maraqlı olmadıqda və ya bizim vəziyyətimizdə olduğu kimi, bunu özləri üçün əlverişsiz hesab etdikdə isə həmin qətnamələr 30 il ərzində kağız üzərində qaldı. Sonra biz gəlib bizə məxsus olanı geri aldıq”, – Prezident vurğulayıb.

Türkiyə Prezident Ərdoğanın AK Partiyası Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin üzvləri ilə qapaılı toplantından maraqlı xəbərlər yayılıb.

DuzXeber.az Türkiyə mətbuatına istinadla xəbər verir ki, iclasda 1 oktyabrda başlayacaq "Terrorsuz Türkiyə" prosesi və konstitusiyaya dəyişiklik istiqamətində atəlacaq addımlar, o cümlən Ərdoğanın ABŞ-a planlanan səfəri müzakirə olunub.

Məlumata görə, Ərdoğan partiyadaşlarını bir çox məsələrlə bağlı məlumatlandırıb, onları xüsusiilə "Terrorsuz Türkiyə" prosesi barədə açqılamalarda ehtiyatlı olmağı tapşırıb.

Türkiyənin "Milliyet" qəzeti yazıb ki, üç saatlıq iclasda Prezident Ərdoğan çox həssas dönəmdən keçdiklərini etiraf edib. O, yeni dövrdə Parlamentin gündəliyində vacib məsələlərin olacağına diqqət çəkərək, partiya rəhbərliyinə və millət vəkillərinə işə diqqətlə yanaşlarını tələb edib: "Çox kritik - kövrək bir prosesə giririk. Buna görə də həssaslığınız səyləriniz qədər vacib olacaq. Yaxşı işləməliyik. Terrorsuz Türkiyə prosesinə qarşı təxribatlar mümkündür, biz onlara qarşı daha diqqətli olmalıyıq"

Qəzet yazır ki, iclasda digər gündəm maddəsi Ərdoğanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasında iştirak etmək üçün ABŞ-a səfəri olub. Onun ABŞ-a səfər çərçivəsində ABŞ lideri Trampla görüşü də iclasda müzakirə edilib.

Ərdoğan səfər proqramı barədə partiya funksionerlərini məlumatlandırıb və ilk gün çıxış edəcəyini və çoxsaylı ikitərəfli görüşlər keçirəcəyini qeyd edib.

Türkiyə Prezident Ərdoğanın AK Partiyası Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin üzvləri ilə qapaılı toplantından maraqlı xəbərlər yayılıb.

DuzXeber.az Türkiyə mətbuatına istinadla xəbər verir ki, iclasda 1 oktyabrda başlayacaq "Terrorsuz Türkiyə" prosesi və konstitusiyaya dəyişiklik istiqamətində atəlacaq addımlar, o cümlən Ərdoğanın ABŞ-a planlanan səfəri müzakirə olunub.

Məlumata görə, Ərdoğan partiyadaşlarını bir çox məsələrlə bağlı məlumatlandırıb, onları xüsusiilə "Terrorsuz Türkiyə" prosesi barədə açqılamalarda ehtiyatlı olmağı tapşırıb.

Türkiyənin "Milliyet" qəzeti yazıb ki, üç saatlıq iclasda Prezident Ərdoğan çox həssas dönəmdən keçdiklərini etiraf edib. O, yeni dövrdə Parlamentin gündəliyində vacib məsələlərin olacağına diqqət çəkərək, partiya rəhbərliyinə və millət vəkillərinə işə diqqətlə yanaşlarını tələb edib: "Çox kritik - kövrək bir prosesə giririk. Buna görə də həssaslığınız səyləriniz qədər vacib olacaq. Yaxşı işləməliyik. Terrorsuz Türkiyə prosesinə qarşı təxribatlar mümkündür, biz onlara qarşı daha diqqətli olmalıyıq"

Qəzet yazır ki, iclasda digər gündəm maddəsi Ərdoğanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasında iştirak etmək üçün ABŞ-a səfəri olub. Onun ABŞ-a səfər çərçivəsində ABŞ lideri Trampla görüşü də iclasda müzakirə edilib.

Ərdoğan səfər proqramı barədə partiya funksionerlərini məlumatlandırıb və ilk gün çıxış edəcəyini və çoxsaylı ikitərəfli görüşlər keçirəcəyini qeyd edib.

Türkiyə Prezident Ərdoğanın AK Partiyası Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin üzvləri ilə qapaılı toplantından maraqlı xəbərlər yayılıb.

DuzXeber.az Türkiyə mətbuatına istinadla xəbər verir ki, iclasda 1 oktyabrda başlayacaq "Terrorsuz Türkiyə" prosesi və konstitusiyaya dəyişiklik istiqamətində atəlacaq addımlar, o cümlən Ərdoğanın ABŞ-a planlanan səfəri müzakirə olunub.

Məlumata görə, Ərdoğan partiyadaşlarını bir çox məsələrlə bağlı məlumatlandırıb, onları xüsusiilə "Terrorsuz Türkiyə" prosesi barədə açqılamalarda ehtiyatlı olmağı tapşırıb.

Türkiyənin "Milliyet" qəzeti yazıb ki, üç saatlıq iclasda Prezident Ərdoğan çox həssas dönəmdən keçdiklərini etiraf edib. O, yeni dövrdə Parlamentin gündəliyində vacib məsələlərin olacağına diqqət çəkərək, partiya rəhbərliyinə və millət vəkillərinə işə diqqətlə yanaşlarını tələb edib: "Çox kritik - kövrək bir prosesə giririk. Buna görə də həssaslığınız səyləriniz qədər vacib olacaq. Yaxşı işləməliyik. Terrorsuz Türkiyə prosesinə qarşı təxribatlar mümkündür, biz onlara qarşı daha diqqətli olmalıyıq"

Qəzet yazır ki, iclasda digər gündəm maddəsi Ərdoğanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasında iştirak etmək üçün ABŞ-a səfəri olub. Onun ABŞ-a səfər çərçivəsində ABŞ lideri Trampla görüşü də iclasda müzakirə edilib.

Ərdoğan səfər proqramı barədə partiya funksionerlərini məlumatlandırıb və ilk gün çıxış edəcəyini və çoxsaylı ikitərəfli görüşlər keçirəcəyini qeyd edib.

Famil Front oğlu Mustafayev 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb.

O, Azərbaycan Respublikasında elmi fəaliyyətin qiymətləndirilməsi sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə bu təltifə layiq görülüb.

Famil Front oğlu Mustafayev 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb.

O, Azərbaycan Respublikasında elmi fəaliyyətin qiymətləndirilməsi sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə bu təltifə layiq görülüb.

Famil Front oğlu Mustafayev 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.

DuzXeber.az xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb.

O, Azərbaycan Respublikasında elmi fəaliyyətin qiymətləndirilməsi sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə bu təltifə layiq görülüb.

Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin əməkdaşlarının sağlamlığının mühafizəsi ilə əlaqədar bir sıra məsələlərin tənzimlənməsi” haqqında qərar verib.

DuzXeber.az xəbər verir ki, qərara əsasən, Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin əməkdaşlarına (pensiyaya çıxmış əməkdaşlar da daxil olmaqla) və onların ailə üzvlərinə tibbi xidmətin göstərilməsi, o cümlədən xəstəliklərin profilaktikası, ilkin tibbi-sanitariya yardımı, təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım, ambulator-poliklinik və stasionar tibbi yardım, onların tibbi reabilitasiyası və sağlamlaşdırılmasının təmin edilməsi Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən həyata keçiriləcək.

Maliyyə Nazirliyi bu Qərarın icrası ilə əlaqədar müvafiq vəsaitlərin hər il növbəti ilin dövlət büdcəsi layihəsinin tərtibi zamanı Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi ilə razılaşdırılmış təklifləri əsasında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saxlanılması xərclərinin tərkibində nəzərdə tutulmasını təmin etməli və bu Qərardan irəli gələn digər məsələləri həll etməlidir.

Bu Qərar 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.

Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin əməkdaşlarının sağlamlığının mühafizəsi ilə əlaqədar bir sıra məsələlərin tənzimlənməsi” haqqında qərar verib.

DuzXeber.az xəbər verir ki, qərara əsasən, Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin əməkdaşlarına (pensiyaya çıxmış əməkdaşlar da daxil olmaqla) və onların ailə üzvlərinə tibbi xidmətin göstərilməsi, o cümlədən xəstəliklərin profilaktikası, ilkin tibbi-sanitariya yardımı, təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım, ambulator-poliklinik və stasionar tibbi yardım, onların tibbi reabilitasiyası və sağlamlaşdırılmasının təmin edilməsi Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən həyata keçiriləcək.

Maliyyə Nazirliyi bu Qərarın icrası ilə əlaqədar müvafiq vəsaitlərin hər il növbəti ilin dövlət büdcəsi layihəsinin tərtibi zamanı Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi ilə razılaşdırılmış təklifləri əsasında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saxlanılması xərclərinin tərkibində nəzərdə tutulmasını təmin etməli və bu Qərardan irəli gələn digər məsələləri həll etməlidir.

Bu Qərar 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.

Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin əməkdaşlarının sağlamlığının mühafizəsi ilə əlaqədar bir sıra məsələlərin tənzimlənməsi” haqqında qərar verib.

DuzXeber.az xəbər verir ki, qərara əsasən, Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin əməkdaşlarına (pensiyaya çıxmış əməkdaşlar da daxil olmaqla) və onların ailə üzvlərinə tibbi xidmətin göstərilməsi, o cümlədən xəstəliklərin profilaktikası, ilkin tibbi-sanitariya yardımı, təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım, ambulator-poliklinik və stasionar tibbi yardım, onların tibbi reabilitasiyası və sağlamlaşdırılmasının təmin edilməsi Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən həyata keçiriləcək.

Maliyyə Nazirliyi bu Qərarın icrası ilə əlaqədar müvafiq vəsaitlərin hər il növbəti ilin dövlət büdcəsi layihəsinin tərtibi zamanı Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi ilə razılaşdırılmış təklifləri əsasında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saxlanılması xərclərinin tərkibində nəzərdə tutulmasını təmin etməli və bu Qərardan irəli gələn digər məsələləri həll etməlidir.

Bu Qərar 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.

Qazprom Ermənistan" şirkətinin qaz kəmərində planlaşdırılan təmir və bərpa işləri səbəbindən 15-25 sentyabr tarixlərində Ermənistana Rusiya təbii qazının tədarükü dayandırılacaq. Bu barədə məlumat şirkətin Teleqram səhifəsində yayılıb. Məlumatda bildirilir ki, bu müddət ərzində istehlakçılara fasiləsiz, məhdudiyyətsiz və etibarlı qaz təchizatı daxili ehtiyatlardan və İrandan əlavə təbii qaz təchizatından istifadə etməklə təmin olunacaq.

Bu sözləri DuzXeber.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Heydər Oğuz deyib.

“Maraqlıdır ki, “Qazprom-Ermənistan”ın bu addımı Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın altentaniv qaz mənbələrini nəzərdən keçirdikləri barədə açıqlamasından bir neçə gün sonra atılıb.

Paşinyan 11 sentyabr 2026-cı il tarixində keçirdiyi brifinqdə jurnalistlərin “Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqından(Aİİ) çıxması halında qaz qiymətlərinin mümkün artımı” ilə bağlı sualına cavab verərkən İrəvanın alternativ təchizat mənbələrini nəzərdən keçirəcəyini demişdi. O, alternativ qaz təchizatı olaraq TRİPP marşrutu boyunca qaz kəmərinin çəkilməsini də istisna etməmişdi. Paşinyan vurğulamışdı ki, ikinci, üçüncü və ya hətta dördüncü mənbədən qaz almaq imkanı yaranarsa, Ermənistan bu fürsətdən istifadə edəcək. Üzərindən 3 gün keçməmiş, “Qazprom Ermənistan”ın təmir bəhanəsi ilə qaz təchizatını kəsməsi Ermənistan baş nazirinə verilmiş cavab kimi görünür.

Anlaşılan budur ki, Paşinyan ölkəsinin enerji təhlükəsizliyində əsas ümidlərini Azərbaycandan alacağı qaza bağlayıb. Amma bir məsələ var: Rusiya Ermənistana olduqca ucuz qiymətə - 1000 kub metrini 177 dollara qaz satır. Bəs, Azərbaycan necə, Ermənistana o qiymətə qaz satacaqmı?”, - o bildirib.

Siyasi şərhçi Rusiyanın Ermənistana 1000 kub metr qazı 177 dollara satması barədə iddiaların doğru olmadığını vurğulayıb:

“Bu iddialar Rusiyanın özünəməxsus hesablamaları nəticəsində ortaya çıxardığı rəqəmlərə əsaslanır. Həmin maliyyə hesabatının həqiqəti əks etdirmədiyinə Paşinyanın özü də haqqında söhbət açdığımız mətbuat konfransında eyham vurmuşdu. O demişdi ki, əlavə rüsum və istehlakçı ödənişləri nəticəsində Ermənistan Rusiya qazını faktiki olaraq digər ölkələrlə müqayisədə daha yüksək qiymətə alır.

Açığı, mən Paşinyanın nə demək istədiyini anlamaq üçün bəzi araşdırmalar apardım. Məlum oldu ki, Ermənistanın qaz tədarükünün 85%-ni təchiz edən Rusiya sənədlərdə qiyməti az göstərsə də, qazı istehlakçıya çatdırmasını öhdəsinə götürən “Qazprom-Ermənistan” müxtəlif əlavə ödənişlərlə onu erməni xalqına 400 dollardan bahaya sırıyır. Bu isə Avropa standartlarının üstündə bir qiymətdir. Əslində, İrəvan da bu talançılığın qarşısını almaq, enerji təchizatını şaxələndirmək istəyir və Paşinyan da bunu açıq şəkildə ifadə etdi. Dedi ki, Ermənistanın Avropa Birliyinə inteqrasiya prosesinin qarşısını almaq üçün Rusiya qaz qiymətlərini artırıb-artırmayacağından asılı olmayaraq, İrəvan enerji təchizatını şaxələndirəcək.

Deyə bilərsiniz ki, “Qazprom-Ermənistan” erməni istehlakçılarına qazı baha qiymətə satırsa, buna Rusiya nə etsin? Əsas odur ki, Moskva ona qazı ucuz qiymətə satır. “Qazprom-Ermənistan” aldığı qazla qaz vurub qazan doldurursa, Paşinyan niyə Putindən küsür?

“Qazprom-Ermənistan” şirkəti “Qazprom”dan fərqli bir qurum deyil. Şirkət 1997-ci ildə yarananda onun 3 səhmdarı vardı: Ermənistan Energetika Nazirliyi (45%), Rusiya "Qazprom"u (45%) və Rusiyaya məxsus "İtera" şirkəti (10%). 2006-cı ildə Rusiya qazının Ermənistana guya nisbətən ucuz satılmasını vəd edən və rus investorlarını ölkənin enerji sektoruna irimiqyaslı investisiyalar qoymağa “həvəsləndirən” müqavilələr nəticəsində “Qazprom”un Ermənistan qaz şəbəkəsindəki payı 80 faizə yüksəldi. Amma 20%-lik qazancı belə Ermənistana çox görən Rusiya 2014-cü ildə qaz alış-verişində yaranmış 300 milyon dollarlıq borc müqabilində 20%-lik səhm payını da ondan aldı. Nəticədə “Qazprom-Ermənistan” 100% rus şirkətinə çevrildi. Beləcə, Ermənistana qazı satan da, onu təchizatçılara paylayan da “Qazprom” oldu.

Həm qazın ölkəyə girişində, həm də əhaliyə paylaşımında istənilən rəqəmi göstərmək hüququ “Qazprom”un ixtiyarına keçdi. Ermənistanın isə onu yoxlamaq hüququ əlindən alındı. Bu da maxinasiya üçün münbit şərait demək idi. Hətta Ermənistanın qazla təchizatında heç bir maxinasiyaların olmadığını fərz etsək belə, rəsmi sənədlərdə göstərilən rəqəmlər Rusiyanın bu ölkəyə digər təchizatçılardan xeyli baha qiymətə qaz satdığından xəbər verir.

Təsəvvür edin, Ermənistanın qaz təchizatının 15%-ni İran verir. Erməni ekspertlərin hesablamalarına görə, İranın Ermənistana verdiyi qazın 1000 kub metri 300 dollara düşür. Çünki İran Ermənistandan aldığı 3 kVt/saatlıq elektrik enerjisi müqabilində ona 1000 kub metr həcmində qaz verir. Yəni, elektrik enerjisi ilə qazı mübadilə edirlər. Nəticədə Ermənistan İrandan 25% daha ucuz qiymətə qaz ala bilir.

Bəs bilirsinizmi, Ermənistan İrana satdığı həmin elektrik enerjisini necə əmələ gətirir? Bu suala cavab tapmaq üçün Ermənistan Statistika Komitəsinin 2025-ci il hesabatına nəzər salaq. Hesabatda bildirilir ki, ölkədə elektrik enerjisi əsasən 4 mənbədən əldə olunur: su, atom, günəş və istilik enerjisi. Elektrik istehsalında ən böyük pay İstilik Elektrik Stansiyalarının (İES) üzərinə düşür – 33-40%. Və həmin İES-lər Rusiyadan aldıqları qazı yandırmaqla elektirk istehsal edirlər. Sonra isə onun bir hissəsini İrana satıb daha ucuz qiymətə qaz alırlar.

Başqa sözlə desək, İrəvanın qaz alqı-satqısı “aldım qoz, satdım fındıq” məntiqinə əsaslanır. Ölkə bu məntiqsiz enerji siyasətindən yaxa qurtarmadıqca, öz həqiqi enerji təhlükəsizliyini təmin edə bilməyəcək, Rusiya və İranın enerji mübadiləsində yarımkeçirici rolu oynayacaq. Görünür, Azərbaycan prezidenti son Naxçıvan səfərində Ermənistana qazla yanaşı elektrik enerjisi sata biləcəyimizi təklif edərkən, İrəvana qurtuluş yolunu göstərmək istəyirdi. Bizim dünənə qədər düşmənimiz sayılan bir ölkəyə bundan daha humanist nə təklifimiz ola bilər? Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinə ödəyəcəyi pulu da biz öz cibimizdən qarşılamalıyıq?

Rusiyanın yaman günə qoyduğu Ermənistan enerji təhlükəsizliyi üçün sponsorları özü tapmalıdır və bunu rahatlıqla bacara bilər. Məsələn, II Qarabağ savaşından az sonra Ermənistana özünün çürük “Bastion” zirehli texnikasını sırımağa çalışan Fransa onun əsas təhlükəsizlik strategiyasının xərcini öz üzərinə götürə bilər. Niyə də götürməsin? Fransa ancaq erməniləri gücləri çatmayan daşları qaldırmağa vadar etmək üçün mövcuddur?

Rusiyanın “ucuz enerji” dediyi şey 1000 kub metrlik qazı 400 dollara sırımaqdırsa, Azərbaycan da təxminən eyni, bəlkə də daha ucuz qiymətə öz qonşusunu təchiz edə bilər. Statistik məlumatlar göstərir ki, ötən il xaricə satdığımız qazın orta qiyməti hər 1000 kubmetr üçün 350 dollar olub. Bu il İran müharibəsi səbəbindən qazın qiymətinin təqribən 45-50% bahalaşması, təbii ki, Azərbaycan qazının da qiymətini artıracaq.

Amma eyni sözləri Rusiyadan alınan qaz üçün də söyləmək olar. Üstəlik, Ukraynanın rus enerji kəmərlərini və mənbələrini vurması nəticəsində gələn il Rusiyanın özünü təchiz edib-edə bilməyəcəyi belə qaranlıqdır. Azərbaycan isə dünyada etibarlı enerji təchizatçısı kimi ad qazanıb. Ən əsası isə biz Rusiya kimi öz qazımızdan və ya neftimizdən strateji silah kimi istifadə etmirik. Qış yaxınlaşan kimi kəmərlərimizi təmirə dayandırmırıq. Ermənistan sevinsin ki, biz onu təxminən eyni qiymətə rus asılılığından xilas edə bilərik”.

Qazprom Ermənistan" şirkətinin qaz kəmərində planlaşdırılan təmir və bərpa işləri səbəbindən 15-25 sentyabr tarixlərində Ermənistana Rusiya təbii qazının tədarükü dayandırılacaq. Bu barədə məlumat şirkətin Teleqram səhifəsində yayılıb. Məlumatda bildirilir ki, bu müddət ərzində istehlakçılara fasiləsiz, məhdudiyyətsiz və etibarlı qaz təchizatı daxili ehtiyatlardan və İrandan əlavə təbii qaz təchizatından istifadə etməklə təmin olunacaq.

Bu sözləri DuzXeber.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Heydər Oğuz deyib.

“Maraqlıdır ki, “Qazprom-Ermənistan”ın bu addımı Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın altentaniv qaz mənbələrini nəzərdən keçirdikləri barədə açıqlamasından bir neçə gün sonra atılıb.

Paşinyan 11 sentyabr 2026-cı il tarixində keçirdiyi brifinqdə jurnalistlərin “Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqından(Aİİ) çıxması halında qaz qiymətlərinin mümkün artımı” ilə bağlı sualına cavab verərkən İrəvanın alternativ təchizat mənbələrini nəzərdən keçirəcəyini demişdi. O, alternativ qaz təchizatı olaraq TRİPP marşrutu boyunca qaz kəmərinin çəkilməsini də istisna etməmişdi. Paşinyan vurğulamışdı ki, ikinci, üçüncü və ya hətta dördüncü mənbədən qaz almaq imkanı yaranarsa, Ermənistan bu fürsətdən istifadə edəcək. Üzərindən 3 gün keçməmiş, “Qazprom Ermənistan”ın təmir bəhanəsi ilə qaz təchizatını kəsməsi Ermənistan baş nazirinə verilmiş cavab kimi görünür.

Anlaşılan budur ki, Paşinyan ölkəsinin enerji təhlükəsizliyində əsas ümidlərini Azərbaycandan alacağı qaza bağlayıb. Amma bir məsələ var: Rusiya Ermənistana olduqca ucuz qiymətə - 1000 kub metrini 177 dollara qaz satır. Bəs, Azərbaycan necə, Ermənistana o qiymətə qaz satacaqmı?”, - o bildirib.

Siyasi şərhçi Rusiyanın Ermənistana 1000 kub metr qazı 177 dollara satması barədə iddiaların doğru olmadığını vurğulayıb:

“Bu iddialar Rusiyanın özünəməxsus hesablamaları nəticəsində ortaya çıxardığı rəqəmlərə əsaslanır. Həmin maliyyə hesabatının həqiqəti əks etdirmədiyinə Paşinyanın özü də haqqında söhbət açdığımız mətbuat konfransında eyham vurmuşdu. O demişdi ki, əlavə rüsum və istehlakçı ödənişləri nəticəsində Ermənistan Rusiya qazını faktiki olaraq digər ölkələrlə müqayisədə daha yüksək qiymətə alır.

Açığı, mən Paşinyanın nə demək istədiyini anlamaq üçün bəzi araşdırmalar apardım. Məlum oldu ki, Ermənistanın qaz tədarükünün 85%-ni təchiz edən Rusiya sənədlərdə qiyməti az göstərsə də, qazı istehlakçıya çatdırmasını öhdəsinə götürən “Qazprom-Ermənistan” müxtəlif əlavə ödənişlərlə onu erməni xalqına 400 dollardan bahaya sırıyır. Bu isə Avropa standartlarının üstündə bir qiymətdir. Əslində, İrəvan da bu talançılığın qarşısını almaq, enerji təchizatını şaxələndirmək istəyir və Paşinyan da bunu açıq şəkildə ifadə etdi. Dedi ki, Ermənistanın Avropa Birliyinə inteqrasiya prosesinin qarşısını almaq üçün Rusiya qaz qiymətlərini artırıb-artırmayacağından asılı olmayaraq, İrəvan enerji təchizatını şaxələndirəcək.

Deyə bilərsiniz ki, “Qazprom-Ermənistan” erməni istehlakçılarına qazı baha qiymətə satırsa, buna Rusiya nə etsin? Əsas odur ki, Moskva ona qazı ucuz qiymətə satır. “Qazprom-Ermənistan” aldığı qazla qaz vurub qazan doldurursa, Paşinyan niyə Putindən küsür?

“Qazprom-Ermənistan” şirkəti “Qazprom”dan fərqli bir qurum deyil. Şirkət 1997-ci ildə yarananda onun 3 səhmdarı vardı: Ermənistan Energetika Nazirliyi (45%), Rusiya "Qazprom"u (45%) və Rusiyaya məxsus "İtera" şirkəti (10%). 2006-cı ildə Rusiya qazının Ermənistana guya nisbətən ucuz satılmasını vəd edən və rus investorlarını ölkənin enerji sektoruna irimiqyaslı investisiyalar qoymağa “həvəsləndirən” müqavilələr nəticəsində “Qazprom”un Ermənistan qaz şəbəkəsindəki payı 80 faizə yüksəldi. Amma 20%-lik qazancı belə Ermənistana çox görən Rusiya 2014-cü ildə qaz alış-verişində yaranmış 300 milyon dollarlıq borc müqabilində 20%-lik səhm payını da ondan aldı. Nəticədə “Qazprom-Ermənistan” 100% rus şirkətinə çevrildi. Beləcə, Ermənistana qazı satan da, onu təchizatçılara paylayan da “Qazprom” oldu.

Həm qazın ölkəyə girişində, həm də əhaliyə paylaşımında istənilən rəqəmi göstərmək hüququ “Qazprom”un ixtiyarına keçdi. Ermənistanın isə onu yoxlamaq hüququ əlindən alındı. Bu da maxinasiya üçün münbit şərait demək idi. Hətta Ermənistanın qazla təchizatında heç bir maxinasiyaların olmadığını fərz etsək belə, rəsmi sənədlərdə göstərilən rəqəmlər Rusiyanın bu ölkəyə digər təchizatçılardan xeyli baha qiymətə qaz satdığından xəbər verir.

Təsəvvür edin, Ermənistanın qaz təchizatının 15%-ni İran verir. Erməni ekspertlərin hesablamalarına görə, İranın Ermənistana verdiyi qazın 1000 kub metri 300 dollara düşür. Çünki İran Ermənistandan aldığı 3 kVt/saatlıq elektrik enerjisi müqabilində ona 1000 kub metr həcmində qaz verir. Yəni, elektrik enerjisi ilə qazı mübadilə edirlər. Nəticədə Ermənistan İrandan 25% daha ucuz qiymətə qaz ala bilir.

Bəs bilirsinizmi, Ermənistan İrana satdığı həmin elektrik enerjisini necə əmələ gətirir? Bu suala cavab tapmaq üçün Ermənistan Statistika Komitəsinin 2025-ci il hesabatına nəzər salaq. Hesabatda bildirilir ki, ölkədə elektrik enerjisi əsasən 4 mənbədən əldə olunur: su, atom, günəş və istilik enerjisi. Elektrik istehsalında ən böyük pay İstilik Elektrik Stansiyalarının (İES) üzərinə düşür – 33-40%. Və həmin İES-lər Rusiyadan aldıqları qazı yandırmaqla elektirk istehsal edirlər. Sonra isə onun bir hissəsini İrana satıb daha ucuz qiymətə qaz alırlar.

Başqa sözlə desək, İrəvanın qaz alqı-satqısı “aldım qoz, satdım fındıq” məntiqinə əsaslanır. Ölkə bu məntiqsiz enerji siyasətindən yaxa qurtarmadıqca, öz həqiqi enerji təhlükəsizliyini təmin edə bilməyəcək, Rusiya və İranın enerji mübadiləsində yarımkeçirici rolu oynayacaq. Görünür, Azərbaycan prezidenti son Naxçıvan səfərində Ermənistana qazla yanaşı elektrik enerjisi sata biləcəyimizi təklif edərkən, İrəvana qurtuluş yolunu göstərmək istəyirdi. Bizim dünənə qədər düşmənimiz sayılan bir ölkəyə bundan daha humanist nə təklifimiz ola bilər? Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinə ödəyəcəyi pulu da biz öz cibimizdən qarşılamalıyıq?

Rusiyanın yaman günə qoyduğu Ermənistan enerji təhlükəsizliyi üçün sponsorları özü tapmalıdır və bunu rahatlıqla bacara bilər. Məsələn, II Qarabağ savaşından az sonra Ermənistana özünün çürük “Bastion” zirehli texnikasını sırımağa çalışan Fransa onun əsas təhlükəsizlik strategiyasının xərcini öz üzərinə götürə bilər. Niyə də götürməsin? Fransa ancaq erməniləri gücləri çatmayan daşları qaldırmağa vadar etmək üçün mövcuddur?

Rusiyanın “ucuz enerji” dediyi şey 1000 kub metrlik qazı 400 dollara sırımaqdırsa, Azərbaycan da təxminən eyni, bəlkə də daha ucuz qiymətə öz qonşusunu təchiz edə bilər. Statistik məlumatlar göstərir ki, ötən il xaricə satdığımız qazın orta qiyməti hər 1000 kubmetr üçün 350 dollar olub. Bu il İran müharibəsi səbəbindən qazın qiymətinin təqribən 45-50% bahalaşması, təbii ki, Azərbaycan qazının da qiymətini artıracaq.

Amma eyni sözləri Rusiyadan alınan qaz üçün də söyləmək olar. Üstəlik, Ukraynanın rus enerji kəmərlərini və mənbələrini vurması nəticəsində gələn il Rusiyanın özünü təchiz edib-edə bilməyəcəyi belə qaranlıqdır. Azərbaycan isə dünyada etibarlı enerji təchizatçısı kimi ad qazanıb. Ən əsası isə biz Rusiya kimi öz qazımızdan və ya neftimizdən strateji silah kimi istifadə etmirik. Qış yaxınlaşan kimi kəmərlərimizi təmirə dayandırmırıq. Ermənistan sevinsin ki, biz onu təxminən eyni qiymətə rus asılılığından xilas edə bilərik”.

Qazprom Ermənistan" şirkətinin qaz kəmərində planlaşdırılan təmir və bərpa işləri səbəbindən 15-25 sentyabr tarixlərində Ermənistana Rusiya təbii qazının tədarükü dayandırılacaq. Bu barədə məlumat şirkətin Teleqram səhifəsində yayılıb. Məlumatda bildirilir ki, bu müddət ərzində istehlakçılara fasiləsiz, məhdudiyyətsiz və etibarlı qaz təchizatı daxili ehtiyatlardan və İrandan əlavə təbii qaz təchizatından istifadə etməklə təmin olunacaq.

Bu sözləri DuzXeber.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Heydər Oğuz deyib.

“Maraqlıdır ki, “Qazprom-Ermənistan”ın bu addımı Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın altentaniv qaz mənbələrini nəzərdən keçirdikləri barədə açıqlamasından bir neçə gün sonra atılıb.

Paşinyan 11 sentyabr 2026-cı il tarixində keçirdiyi brifinqdə jurnalistlərin “Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqından(Aİİ) çıxması halında qaz qiymətlərinin mümkün artımı” ilə bağlı sualına cavab verərkən İrəvanın alternativ təchizat mənbələrini nəzərdən keçirəcəyini demişdi. O, alternativ qaz təchizatı olaraq TRİPP marşrutu boyunca qaz kəmərinin çəkilməsini də istisna etməmişdi. Paşinyan vurğulamışdı ki, ikinci, üçüncü və ya hətta dördüncü mənbədən qaz almaq imkanı yaranarsa, Ermənistan bu fürsətdən istifadə edəcək. Üzərindən 3 gün keçməmiş, “Qazprom Ermənistan”ın təmir bəhanəsi ilə qaz təchizatını kəsməsi Ermənistan baş nazirinə verilmiş cavab kimi görünür.

Anlaşılan budur ki, Paşinyan ölkəsinin enerji təhlükəsizliyində əsas ümidlərini Azərbaycandan alacağı qaza bağlayıb. Amma bir məsələ var: Rusiya Ermənistana olduqca ucuz qiymətə - 1000 kub metrini 177 dollara qaz satır. Bəs, Azərbaycan necə, Ermənistana o qiymətə qaz satacaqmı?”, - o bildirib.

Siyasi şərhçi Rusiyanın Ermənistana 1000 kub metr qazı 177 dollara satması barədə iddiaların doğru olmadığını vurğulayıb:

“Bu iddialar Rusiyanın özünəməxsus hesablamaları nəticəsində ortaya çıxardığı rəqəmlərə əsaslanır. Həmin maliyyə hesabatının həqiqəti əks etdirmədiyinə Paşinyanın özü də haqqında söhbət açdığımız mətbuat konfransında eyham vurmuşdu. O demişdi ki, əlavə rüsum və istehlakçı ödənişləri nəticəsində Ermənistan Rusiya qazını faktiki olaraq digər ölkələrlə müqayisədə daha yüksək qiymətə alır.

Açığı, mən Paşinyanın nə demək istədiyini anlamaq üçün bəzi araşdırmalar apardım. Məlum oldu ki, Ermənistanın qaz tədarükünün 85%-ni təchiz edən Rusiya sənədlərdə qiyməti az göstərsə də, qazı istehlakçıya çatdırmasını öhdəsinə götürən “Qazprom-Ermənistan” müxtəlif əlavə ödənişlərlə onu erməni xalqına 400 dollardan bahaya sırıyır. Bu isə Avropa standartlarının üstündə bir qiymətdir. Əslində, İrəvan da bu talançılığın qarşısını almaq, enerji təchizatını şaxələndirmək istəyir və Paşinyan da bunu açıq şəkildə ifadə etdi. Dedi ki, Ermənistanın Avropa Birliyinə inteqrasiya prosesinin qarşısını almaq üçün Rusiya qaz qiymətlərini artırıb-artırmayacağından asılı olmayaraq, İrəvan enerji təchizatını şaxələndirəcək.

Deyə bilərsiniz ki, “Qazprom-Ermənistan” erməni istehlakçılarına qazı baha qiymətə satırsa, buna Rusiya nə etsin? Əsas odur ki, Moskva ona qazı ucuz qiymətə satır. “Qazprom-Ermənistan” aldığı qazla qaz vurub qazan doldurursa, Paşinyan niyə Putindən küsür?

“Qazprom-Ermənistan” şirkəti “Qazprom”dan fərqli bir qurum deyil. Şirkət 1997-ci ildə yarananda onun 3 səhmdarı vardı: Ermənistan Energetika Nazirliyi (45%), Rusiya "Qazprom"u (45%) və Rusiyaya məxsus "İtera" şirkəti (10%). 2006-cı ildə Rusiya qazının Ermənistana guya nisbətən ucuz satılmasını vəd edən və rus investorlarını ölkənin enerji sektoruna irimiqyaslı investisiyalar qoymağa “həvəsləndirən” müqavilələr nəticəsində “Qazprom”un Ermənistan qaz şəbəkəsindəki payı 80 faizə yüksəldi. Amma 20%-lik qazancı belə Ermənistana çox görən Rusiya 2014-cü ildə qaz alış-verişində yaranmış 300 milyon dollarlıq borc müqabilində 20%-lik səhm payını da ondan aldı. Nəticədə “Qazprom-Ermənistan” 100% rus şirkətinə çevrildi. Beləcə, Ermənistana qazı satan da, onu təchizatçılara paylayan da “Qazprom” oldu.

Həm qazın ölkəyə girişində, həm də əhaliyə paylaşımında istənilən rəqəmi göstərmək hüququ “Qazprom”un ixtiyarına keçdi. Ermənistanın isə onu yoxlamaq hüququ əlindən alındı. Bu da maxinasiya üçün münbit şərait demək idi. Hətta Ermənistanın qazla təchizatında heç bir maxinasiyaların olmadığını fərz etsək belə, rəsmi sənədlərdə göstərilən rəqəmlər Rusiyanın bu ölkəyə digər təchizatçılardan xeyli baha qiymətə qaz satdığından xəbər verir.

Təsəvvür edin, Ermənistanın qaz təchizatının 15%-ni İran verir. Erməni ekspertlərin hesablamalarına görə, İranın Ermənistana verdiyi qazın 1000 kub metri 300 dollara düşür. Çünki İran Ermənistandan aldığı 3 kVt/saatlıq elektrik enerjisi müqabilində ona 1000 kub metr həcmində qaz verir. Yəni, elektrik enerjisi ilə qazı mübadilə edirlər. Nəticədə Ermənistan İrandan 25% daha ucuz qiymətə qaz ala bilir.

Bəs bilirsinizmi, Ermənistan İrana satdığı həmin elektrik enerjisini necə əmələ gətirir? Bu suala cavab tapmaq üçün Ermənistan Statistika Komitəsinin 2025-ci il hesabatına nəzər salaq. Hesabatda bildirilir ki, ölkədə elektrik enerjisi əsasən 4 mənbədən əldə olunur: su, atom, günəş və istilik enerjisi. Elektrik istehsalında ən böyük pay İstilik Elektrik Stansiyalarının (İES) üzərinə düşür – 33-40%. Və həmin İES-lər Rusiyadan aldıqları qazı yandırmaqla elektirk istehsal edirlər. Sonra isə onun bir hissəsini İrana satıb daha ucuz qiymətə qaz alırlar.

Başqa sözlə desək, İrəvanın qaz alqı-satqısı “aldım qoz, satdım fındıq” məntiqinə əsaslanır. Ölkə bu məntiqsiz enerji siyasətindən yaxa qurtarmadıqca, öz həqiqi enerji təhlükəsizliyini təmin edə bilməyəcək, Rusiya və İranın enerji mübadiləsində yarımkeçirici rolu oynayacaq. Görünür, Azərbaycan prezidenti son Naxçıvan səfərində Ermənistana qazla yanaşı elektrik enerjisi sata biləcəyimizi təklif edərkən, İrəvana qurtuluş yolunu göstərmək istəyirdi. Bizim dünənə qədər düşmənimiz sayılan bir ölkəyə bundan daha humanist nə təklifimiz ola bilər? Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinə ödəyəcəyi pulu da biz öz cibimizdən qarşılamalıyıq?

Rusiyanın yaman günə qoyduğu Ermənistan enerji təhlükəsizliyi üçün sponsorları özü tapmalıdır və bunu rahatlıqla bacara bilər. Məsələn, II Qarabağ savaşından az sonra Ermənistana özünün çürük “Bastion” zirehli texnikasını sırımağa çalışan Fransa onun əsas təhlükəsizlik strategiyasının xərcini öz üzərinə götürə bilər. Niyə də götürməsin? Fransa ancaq erməniləri gücləri çatmayan daşları qaldırmağa vadar etmək üçün mövcuddur?

Rusiyanın “ucuz enerji” dediyi şey 1000 kub metrlik qazı 400 dollara sırımaqdırsa, Azərbaycan da təxminən eyni, bəlkə də daha ucuz qiymətə öz qonşusunu təchiz edə bilər. Statistik məlumatlar göstərir ki, ötən il xaricə satdığımız qazın orta qiyməti hər 1000 kubmetr üçün 350 dollar olub. Bu il İran müharibəsi səbəbindən qazın qiymətinin təqribən 45-50% bahalaşması, təbii ki, Azərbaycan qazının da qiymətini artıracaq.

Amma eyni sözləri Rusiyadan alınan qaz üçün də söyləmək olar. Üstəlik, Ukraynanın rus enerji kəmərlərini və mənbələrini vurması nəticəsində gələn il Rusiyanın özünü təchiz edib-edə bilməyəcəyi belə qaranlıqdır. Azərbaycan isə dünyada etibarlı enerji təchizatçısı kimi ad qazanıb. Ən əsası isə biz Rusiya kimi öz qazımızdan və ya neftimizdən strateji silah kimi istifadə etmirik. Qış yaxınlaşan kimi kəmərlərimizi təmirə dayandırmırıq. Ermənistan sevinsin ki, biz onu təxminən eyni qiymətə rus asılılığından xilas edə bilərik”.

Ermənistan və ABŞ arasında “Tramp Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu (TRİPP) ilə bağlı Strateji Əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi”nin mətni dərc olunub. ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun mayın 26-da Ermənistana səfəri zamanı paraflanan, 3-4 iyun tarixində imzalanan saziş 11 maddədən ibarətdir.

Ermənistan mediası, xüsusilə hakimiyyətə yaxın informasiya resursları sazişi rəsmi İrəvanın “dəhliz” məntiqinə qarşı qalibiyyəti kimi təqdim edir. Sazişdə Ermənistanın TRİPP layihəsi üzərindəki suverenliyinin qəbul edilməsi ilə bağlı müddəalar da bu tezisi ön plana çıxarır.

8-ci maddədə qeyd olunur: Tərəflər Ermənistanın öz sərhədləri və gömrük əməliyyatları üzərində tam suverenliyini və yurisdiksiyasını saxladığını, bütün sərhəd nəzarəti obyektlərində fiziki mövcudluğunu saxlamaq hüququna malik olduğunu qəbul edirlər. Ermənistan daxili qanunvericiliyinə və beynəlxalq müqavilələrə uyğun olaraq, aşağıdakılar üçün məsuliyyət daşıyacaq və müvafiq infrastrukturu təmin edəcək:

- təhlükəsizlik və hüquq-mühafizə orqanları;

- sərhəd nəzarəti və təhlükəsizliyi;

- gömrük və immiqrasiya nəzarəti;

- vergi və rüsumların dövlət büdcəsinə köçürülməsi;

- dövlət məlumat sistemləri;

- dövlət inzibati funksiyaları və nəzarəti”.

Bu məqamlar Ermənistanın TRİPP – Zəngəzur dəhlizi üzərində əvvəldən istədiyi “suverenlik prinsipinə” nail olduğunu göstərir.

Sual yaranır: bəs “dəhliz məntiqi” necə oldu, Naxçıvana maneəsiz keçid necə təmin ediləcək?

İki məqam sazişdə əks olunan “Ermənistan suverenlik prinsipi”nin Azərbaycanın Naxçıvana maneəsiz keçidə aid olmadığını deməyə əsas verir.

Birincisi, TRİPP Çərçivə Sazişi Ermənistan və ABŞ arasında imzalansa da, Vaşinqtonda qəbul edilmiş Birgə Bəyannamədə əks olunmuş razılaşmaların praktiki icrasını nəzərdə tutur: Birgə Bəyannamədə isə Azərbaycanın əsas hissəsi və onun Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında maneəsiz bağlantının yaradılması qeyd olunur;

İkincisi, Çərçivə Sazişində də Birgə Bəyannaməyə istinad olunur, TRİPP-in “Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirərək, Transxəzər Ticarət Marşrutunda həyati əhəmiyyətli əlaqə yaradacağı” vurğulanır.

Bu baxımdan, TRİPP Çərçivə Sazişində Ermənistanın sərhəd, gömrük və digər imtiyazlarının Azərbaycanın Naxçıvanla maneəsiz bağlantı qurmasını əhatə etmədiyini, bu marşrutdan istifadə edəcək digər ölkələrə-şirkətlərə tətbiq ediləcəyini deyə bilərik. Azərbaycan maneəsiz şəkildə Naxçıvana çıxış imkanına sahib olacaq.

Bunun texniki baxımından necə olacağının təfərrüatları tam bəlli olmasa da, Çərçivə Sazişində qeyd olunan “ön ofis/arxa ofis” detalı diqqət çəkir. Sərhəd-keçid məntəqəsində ön ofis sərnişinlərlə birbaşa təmasın qurulması, arxa ofis isə məlumatların yoxlanılmasını nəzərdə tutur. Ermənistan daha öncədən bəyan edir ki, TRİPP marşrutunda daşınan yüklər və sərnişinlərlə nəzarət edəcək. Bu, rəsmi Bakının, Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi kimi, “azərbaycanlıların erməni sərhədçilərlə təmas qurmaması” tələbinə uyğun gəlmir. Lakin sazişdə qeyd olunan “ön ofis/arxa ofis” detalı bunun texniki baxımdan həllinə dair müəyyən təxminlər yaradır.

Sazişdə qeyd olunur: “TİF (TRİPP İcra Çərçivəsinə dair Birgə Bəyanat (ABŞ-Ermənistan bəyanatı-red) və Birgə Bəyannamənin prinsiplərinə uyğun olaraq, TRIPP layihəsi üçün gömrük və immiqrasiya əməliyyatlarının “ön ofis/arxa ofis” metodunun tətbiqi üçün zəruri addımlar atıla bilər. Ermənistan, Ermənistan və TDC-nin (TRİPP İnkişaf Şirkəti) qarşılıqlı razılığı şərtilə, TRIPP-in Tətbiq Sahələri daxilində müvafiq sərhəd keçid məntəqələrində müştəri yönümlü xidmətlər göstərmək üçün özəl operatorlardan (“ön ofis”) istifadə etməyə razıdır”.

Bu deməyə əsas verir ki, TRİPP marşrutunda – Zəngəzur dəhlizində sərhəd keçid məntəqələrinə nəzarəti özəl operatorlar (ABŞ şirkətləri) edə, azərbaycanlıların keçidini də erməni sərhədçilər deyil, amerikalılar həyata keçirə bilər. Sazişin bu hissəsində Birgə Bəyannamənin prinsiplərinə istinad edilməsi də bunu əsaslandıran amillərdəndir.

Ermənistan və ABŞ arasında “Tramp Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu (TRİPP) ilə bağlı Strateji Əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi”nin mətni dərc olunub. ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun mayın 26-da Ermənistana səfəri zamanı paraflanan, 3-4 iyun tarixində imzalanan saziş 11 maddədən ibarətdir.

Ermənistan mediası, xüsusilə hakimiyyətə yaxın informasiya resursları sazişi rəsmi İrəvanın “dəhliz” məntiqinə qarşı qalibiyyəti kimi təqdim edir. Sazişdə Ermənistanın TRİPP layihəsi üzərindəki suverenliyinin qəbul edilməsi ilə bağlı müddəalar da bu tezisi ön plana çıxarır.

8-ci maddədə qeyd olunur: Tərəflər Ermənistanın öz sərhədləri və gömrük əməliyyatları üzərində tam suverenliyini və yurisdiksiyasını saxladığını, bütün sərhəd nəzarəti obyektlərində fiziki mövcudluğunu saxlamaq hüququna malik olduğunu qəbul edirlər. Ermənistan daxili qanunvericiliyinə və beynəlxalq müqavilələrə uyğun olaraq, aşağıdakılar üçün məsuliyyət daşıyacaq və müvafiq infrastrukturu təmin edəcək:

- təhlükəsizlik və hüquq-mühafizə orqanları;

- sərhəd nəzarəti və təhlükəsizliyi;

- gömrük və immiqrasiya nəzarəti;

- vergi və rüsumların dövlət büdcəsinə köçürülməsi;

- dövlət məlumat sistemləri;

- dövlət inzibati funksiyaları və nəzarəti”.

Bu məqamlar Ermənistanın TRİPP – Zəngəzur dəhlizi üzərində əvvəldən istədiyi “suverenlik prinsipinə” nail olduğunu göstərir.

Sual yaranır: bəs “dəhliz məntiqi” necə oldu, Naxçıvana maneəsiz keçid necə təmin ediləcək?

İki məqam sazişdə əks olunan “Ermənistan suverenlik prinsipi”nin Azərbaycanın Naxçıvana maneəsiz keçidə aid olmadığını deməyə əsas verir.

Birincisi, TRİPP Çərçivə Sazişi Ermənistan və ABŞ arasında imzalansa da, Vaşinqtonda qəbul edilmiş Birgə Bəyannamədə əks olunmuş razılaşmaların praktiki icrasını nəzərdə tutur: Birgə Bəyannamədə isə Azərbaycanın əsas hissəsi və onun Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında maneəsiz bağlantının yaradılması qeyd olunur;

İkincisi, Çərçivə Sazişində də Birgə Bəyannaməyə istinad olunur, TRİPP-in “Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirərək, Transxəzər Ticarət Marşrutunda həyati əhəmiyyətli əlaqə yaradacağı” vurğulanır.

Bu baxımdan, TRİPP Çərçivə Sazişində Ermənistanın sərhəd, gömrük və digər imtiyazlarının Azərbaycanın Naxçıvanla maneəsiz bağlantı qurmasını əhatə etmədiyini, bu marşrutdan istifadə edəcək digər ölkələrə-şirkətlərə tətbiq ediləcəyini deyə bilərik. Azərbaycan maneəsiz şəkildə Naxçıvana çıxış imkanına sahib olacaq.

Bunun texniki baxımından necə olacağının təfərrüatları tam bəlli olmasa da, Çərçivə Sazişində qeyd olunan “ön ofis/arxa ofis” detalı diqqət çəkir. Sərhəd-keçid məntəqəsində ön ofis sərnişinlərlə birbaşa təmasın qurulması, arxa ofis isə məlumatların yoxlanılmasını nəzərdə tutur. Ermənistan daha öncədən bəyan edir ki, TRİPP marşrutunda daşınan yüklər və sərnişinlərlə nəzarət edəcək. Bu, rəsmi Bakının, Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi kimi, “azərbaycanlıların erməni sərhədçilərlə təmas qurmaması” tələbinə uyğun gəlmir. Lakin sazişdə qeyd olunan “ön ofis/arxa ofis” detalı bunun texniki baxımdan həllinə dair müəyyən təxminlər yaradır.

Sazişdə qeyd olunur: “TİF (TRİPP İcra Çərçivəsinə dair Birgə Bəyanat (ABŞ-Ermənistan bəyanatı-red) və Birgə Bəyannamənin prinsiplərinə uyğun olaraq, TRIPP layihəsi üçün gömrük və immiqrasiya əməliyyatlarının “ön ofis/arxa ofis” metodunun tətbiqi üçün zəruri addımlar atıla bilər. Ermənistan, Ermənistan və TDC-nin (TRİPP İnkişaf Şirkəti) qarşılıqlı razılığı şərtilə, TRIPP-in Tətbiq Sahələri daxilində müvafiq sərhəd keçid məntəqələrində müştəri yönümlü xidmətlər göstərmək üçün özəl operatorlardan (“ön ofis”) istifadə etməyə razıdır”.

Bu deməyə əsas verir ki, TRİPP marşrutunda – Zəngəzur dəhlizində sərhəd keçid məntəqələrinə nəzarəti özəl operatorlar (ABŞ şirkətləri) edə, azərbaycanlıların keçidini də erməni sərhədçilər deyil, amerikalılar həyata keçirə bilər. Sazişin bu hissəsində Birgə Bəyannamənin prinsiplərinə istinad edilməsi də bunu əsaslandıran amillərdəndir.

Ermənistan və ABŞ arasında “Tramp Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu (TRİPP) ilə bağlı Strateji Əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi”nin mətni dərc olunub. ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun mayın 26-da Ermənistana səfəri zamanı paraflanan, 3-4 iyun tarixində imzalanan saziş 11 maddədən ibarətdir.

Ermənistan mediası, xüsusilə hakimiyyətə yaxın informasiya resursları sazişi rəsmi İrəvanın “dəhliz” məntiqinə qarşı qalibiyyəti kimi təqdim edir. Sazişdə Ermənistanın TRİPP layihəsi üzərindəki suverenliyinin qəbul edilməsi ilə bağlı müddəalar da bu tezisi ön plana çıxarır.

8-ci maddədə qeyd olunur: Tərəflər Ermənistanın öz sərhədləri və gömrük əməliyyatları üzərində tam suverenliyini və yurisdiksiyasını saxladığını, bütün sərhəd nəzarəti obyektlərində fiziki mövcudluğunu saxlamaq hüququna malik olduğunu qəbul edirlər. Ermənistan daxili qanunvericiliyinə və beynəlxalq müqavilələrə uyğun olaraq, aşağıdakılar üçün məsuliyyət daşıyacaq və müvafiq infrastrukturu təmin edəcək:

- təhlükəsizlik və hüquq-mühafizə orqanları;

- sərhəd nəzarəti və təhlükəsizliyi;

- gömrük və immiqrasiya nəzarəti;

- vergi və rüsumların dövlət büdcəsinə köçürülməsi;

- dövlət məlumat sistemləri;

- dövlət inzibati funksiyaları və nəzarəti”.

Bu məqamlar Ermənistanın TRİPP – Zəngəzur dəhlizi üzərində əvvəldən istədiyi “suverenlik prinsipinə” nail olduğunu göstərir.

Sual yaranır: bəs “dəhliz məntiqi” necə oldu, Naxçıvana maneəsiz keçid necə təmin ediləcək?

İki məqam sazişdə əks olunan “Ermənistan suverenlik prinsipi”nin Azərbaycanın Naxçıvana maneəsiz keçidə aid olmadığını deməyə əsas verir.

Birincisi, TRİPP Çərçivə Sazişi Ermənistan və ABŞ arasında imzalansa da, Vaşinqtonda qəbul edilmiş Birgə Bəyannamədə əks olunmuş razılaşmaların praktiki icrasını nəzərdə tutur: Birgə Bəyannamədə isə Azərbaycanın əsas hissəsi və onun Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında maneəsiz bağlantının yaradılması qeyd olunur;

İkincisi, Çərçivə Sazişində də Birgə Bəyannaməyə istinad olunur, TRİPP-in “Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirərək, Transxəzər Ticarət Marşrutunda həyati əhəmiyyətli əlaqə yaradacağı” vurğulanır.

Bu baxımdan, TRİPP Çərçivə Sazişində Ermənistanın sərhəd, gömrük və digər imtiyazlarının Azərbaycanın Naxçıvanla maneəsiz bağlantı qurmasını əhatə etmədiyini, bu marşrutdan istifadə edəcək digər ölkələrə-şirkətlərə tətbiq ediləcəyini deyə bilərik. Azərbaycan maneəsiz şəkildə Naxçıvana çıxış imkanına sahib olacaq.

Bunun texniki baxımından necə olacağının təfərrüatları tam bəlli olmasa da, Çərçivə Sazişində qeyd olunan “ön ofis/arxa ofis” detalı diqqət çəkir. Sərhəd-keçid məntəqəsində ön ofis sərnişinlərlə birbaşa təmasın qurulması, arxa ofis isə məlumatların yoxlanılmasını nəzərdə tutur. Ermənistan daha öncədən bəyan edir ki, TRİPP marşrutunda daşınan yüklər və sərnişinlərlə nəzarət edəcək. Bu, rəsmi Bakının, Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi kimi, “azərbaycanlıların erməni sərhədçilərlə təmas qurmaması” tələbinə uyğun gəlmir. Lakin sazişdə qeyd olunan “ön ofis/arxa ofis” detalı bunun texniki baxımdan həllinə dair müəyyən təxminlər yaradır.

Sazişdə qeyd olunur: “TİF (TRİPP İcra Çərçivəsinə dair Birgə Bəyanat (ABŞ-Ermənistan bəyanatı-red) və Birgə Bəyannamənin prinsiplərinə uyğun olaraq, TRIPP layihəsi üçün gömrük və immiqrasiya əməliyyatlarının “ön ofis/arxa ofis” metodunun tətbiqi üçün zəruri addımlar atıla bilər. Ermənistan, Ermənistan və TDC-nin (TRİPP İnkişaf Şirkəti) qarşılıqlı razılığı şərtilə, TRIPP-in Tətbiq Sahələri daxilində müvafiq sərhəd keçid məntəqələrində müştəri yönümlü xidmətlər göstərmək üçün özəl operatorlardan (“ön ofis”) istifadə etməyə razıdır”.

Bu deməyə əsas verir ki, TRİPP marşrutunda – Zəngəzur dəhlizində sərhəd keçid məntəqələrinə nəzarəti özəl operatorlar (ABŞ şirkətləri) edə, azərbaycanlıların keçidini də erməni sərhədçilər deyil, amerikalılar həyata keçirə bilər. Sazişin bu hissəsində Birgə Bəyannamənin prinsiplərinə istinad edilməsi də bunu əsaslandıran amillərdəndir.