Bəşər tarixinə qara hərflərlə yazılmış, qlobal siyasi nizamı, təhlükəsizlik arxitekturasını və insanların gələcəyə baxışını birdəfəyə dəyişən 11 sentyabr terror aktlarından artıq tam 25 il ötür. Zaman ötsə də, həmin gün səhər saatlarında Nyu-York səmasını bürüyən qatı tüstü, "Əkiz" qüllələrin nəhəng gurultu ilə uçması və minlərlə günahsız insanın taleyini alt-üst edən dəhşətli mənzərələr bəşəriyyətin yaddaşından bir an olsun belə silinmir. 2001-ci il sentyabrın 11-də ABŞ-nin müxtəlif bölgələrində törədilən miqyaslı silsilə terror hücumları nəticəsində təxminən üç minə yaxın insan qətlə yetirildi, dünya isə tamamilə fərqli, daimi təhdidlər və terrorla mübarizə epoxasına qədəm qoydu.
DuzXeber.az xatırladır ki, rəsmi məlumatlara və illər sonra üzə çıxan faktlara əsasən, həmin qanlı səhər saatlarında "American Airlines" və "United Airlines" aviaşirkətlərinə məxsus "Boeing 767" tipli iki sərnişin təyyarəsi terrorçu-kamikadzelər tərəfindən qaçırılaraq qəsdən Nyu-York şəhərindəki Ümumdünya Ticarət Mərkəzinin əzəmətli 110 mərtəbəli qoşa binalarına çırpıldı. Zərbənin şiddətindən binaların daxilində tonlarla yanacaq alışdı, nəticədə yaranan misli görünməmiş istilik konstruksiyaları əridərək qüllələrin qısa zaman kəsiyində daxilinə doğru çökməsinə səbəb oldu. Eyni dəhşət ssenarisi bununla bitmədi; "Boeing 757" tipli üçüncü təyyarə Vaşinqton yaxınlığında yerləşən, ABŞ hərbi qüdrətinin simvolu olan Müdafiə Nazirliyinin (Pentaqon) binasına yönləndirilərək partladıldı. Dördüncü təyyarə isə cəsur sərnişinlərin terrorçularla mübarizəsi nəticəsində hədəfə çata bilmədi və Pitsburq şəhərindən 80 mil aralıda, boş sahəyə düşərək parçalandı.

Bu misilsiz terror aktı nəticəsində təkcə Nyu-York şəhərinə dəyən birbaşa maddi zərərin ümumi həcmi astronomik rəqəmə – 36 milyard dollara çatdı. Dünya Ticarət Mərkəzinin dağıntılar altında qalan ərazisinin təmizlənməsi, qalıqların daşınması və təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməsi səkkiz aydan çox gərgin və təhlükəli iş tələb etdi. Buna baxmayaraq, ABŞ hökuməti və xalqı iradə nümayiş etdirərək Pentaqonun zərər görmüş qərb hissəsini qısa müddətdə – 2002-ci ilin sentyabr ayında tamamilə bərpa etdi. Aparılan qlobal təhqiqatlar və kəşfiyyat araşdırmaları sübut etdi ki, bəşəriyyəti sarsıdan bu qlobal terror şəbəkəsinin arxasında "Əl-Qaidə" terror təşkilatının qurucusu və lideri Usama bin Laden dayanır.
Ümumilikdə həmin qara gündə – 11 sentyabr 2001-ci ildə Nyu-York, Vaşinqton, Pensilvaniya və Şanksvil ətrafında həyatını itirənlərin rəsmi sayı 2977 nəfər təşkil etdi. İlkin hücum dalğası, yanğınlar və nəhəng qüllələrin qəfil uçması zamanı fədakarlıq göstərərək minlərlə insanın həyatını xilas edən 343 nəfər Nyu-York şəhərinin igid yanğınsöndürəni, 23 nəfər şəhər polis əməkdaşı və 37 nəfər liman idarəsinin zabiti xidməti borcunu yerinə yetirərək qəhrəmancasına həlak oldu. Onların unudulmaz xatirəsi hər il dərin hüzn və ehtiramla yad edilir, bu faciə isə terrorun hər hansı bir ad və ya məqsəd altında bəşəriyyət üçün nə qədər böyük fəlakət olduğunu bütün dünyaya bir daha nümayiş etdirir.//Sara

Paylaş