31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı: Tarixin susmayan harayı

Azərbaycan xalqının yaddaşına qanla yazılmış ən dəhşətli faciələrdən biri 31 Mart Soyqırımı hadisələridir. Bu qanlı tarix yalnız bir günün xatirəsi deyil, bütöv bir xalqın yaşadığı böyük fəlakətin simvoludur. 

Duzxeber.az-ın  hazırladığı  bu geniş araşdırma yazısında həmin hadisələrin mahiyyəti, səbəbləri və nəticələri dərin təhlil olunur.

1918-ci ilin mart və aprel aylarında Bakı və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində baş verən kütləvi qırğınlar təsadüfi hadisə deyildi. Tarixi sənədlər və araşdırmalar göstərir ki, bolşevik və daşnak silahlı birləşmələri tərəfindən azərbaycanlı əhaliyə qarşı məqsədyönlü şəkildə soyqırımı siyasəti həyata keçirilmişdir. Bakı şəhəri ilə yanaşı, Şamaxı, Quba, Qarabağ və digər bölgələr də bu faciədən ağır zərbə almışdır.

Xüsusilə Şamaxıda törədilən qırğınlar öz qəddarlığı ilə seçilmişdir. Minlərlə dinc sakin öldürülmüş, yaşayış məntəqələri yerlə-yeksan edilmiş, dini və tarixi abidələr dağıdılmışdır. Quba bölgəsində aşkarlanan kütləvi məzarlıqlar isə həmin hadisələrin miqyasını sübut edən ən mühüm faktlardan biridir. Bu tapıntılar soyqırımın planlı şəkildə həyata keçirildiyini açıq şəkildə göstərir.

Hadisələrin baş verdiyi dövr siyasi baxımdan son dərəcə mürəkkəb idi. Birinci Dünya müharibəsi sonrası yaranan geosiyasi boşluq, regionda hakimiyyət uğrunda mübarizə və ideoloji qarşıdurmalar vəziyyəti daha da gərginləşdirmişdi. Belə bir şəraitdə azərbaycanlı əhali sistemli şəkildə hədəfə alınmış və ağır itkilərə məruz qalmışdır.

Duzxeber.az vurğulayır ki, 31 Mart Soyqırımı uzun illər beynəlxalq aləmdə lazımi qiymətini ala bilməmişdir. Lakin Azərbaycanın müstəqillik əldə etməsindən sonra bu istiqamətdə mühüm addımlar atılmışdır. 1998-ci ildə qəbul edilən rəsmi qərarla 31 mart günü Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi qeyd olunmağa başlanmışdır.

Bu gün həmin hadisələrin anılması yalnız keçmişə ehtiram deyil, həm də tarixi yaddaşın qorunması baxımından vacibdir. Gənc nəsil bu faciə haqqında məlumatlandırılmalı, həqiqətlər beynəlxalq ictimaiyyətə daha geniş şəkildə çatdırılmalıdır. Tarixin təhrif olunmasının qarşısını almaq isə hər bir cəmiyyətin mənəvi borcudur.

Duzxeber.az  qeyd edir ki, 31 Mart hadisələri yalnız Azərbaycan xalqına qarşı deyil, bütövlükdə insanlığa qarşı törədilmiş cinayətlər silsiləsidir. Bu faciənin unudulmaması və gələcəkdə belə hadisələrin təkrarlanmaması üçün tarixdən dərs çıxarmaq vacibdir. Yaddaş yaşadıqca ədalətə gedən yol da açıq qalacaq.