Azərbaycan yeni beynəlxalq təşəbbüslər irəli sürən mühüm dövlətlərdən birinə çevrilib ŞƏRH

Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası – WUF13 Azərbaycanın diplomatik gücünün, təşkilati potensialının və qlobal təşəbbüslərdə artan rolunun növbəti nümayişi oldu. 176 ölkədən 58 mindən çox iştirakçını bir araya gətirən WUF13 bu günədək keçirilmiş ən böyük Ümumdünya Şəhərsalma Forumu kimi tarixə düşdü və COP29-dan sonra Azərbaycanda təşkil olunan ikinci ən böyük beynəlxalq tədbir oldu.
O bildirib ki, Bakı bir daha qlobal həmrəyliyin, çoxtərəfli əməkdaşlığın və beynəlxalq dialoqun mühüm mərkəzi kimi çıxış etdi. Forumun miqyası və ona göstərilən böyük maraq Azərbaycanın qlobal gündəliyin formalaşdırıldığı siyasi platformaya çevrildiyini göstərdi.
WUF13-ün ən mühüm siyasi hadisəsi Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə ilk dəfə təşkil olunan Liderlər Sammiti oldu. Ümumdünya Şəhərsalma Forumu tarixində ilk dəfə keçirilən bu sessiyada 27 dövlət və hökumət başçısı, beynəlxalq təşkilat rəhbərləri və yüksək səviyyəli nümayəndələr iştirak etdilər. Bu fakt özü Azərbaycanın beynəlxalq diplomatik nüfuzunun ilbəil artdığını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Liderlər çıxışlarında Azərbaycana yüksək qonaqpərvərliyə, səmərəli beynəlxalq dialoq üçün yaradılmış şəraitə və forumun mükəmməl təşkilinə görə minnətdarlıqlarını ifadə etdilər. Bu sessiya şəhərsalma məsələlərinin humanitar və təhlükəsizlik aspektlərini özündə birləşdirən qlobal çağırış olduğunu nümayiş etdirdi.
Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə keçirilən Liderlər Sammiti şəhərsalma üzrə müzakirələri yeni siyasi müstəviyə çıxardı. Bu addım həm də Azərbaycanın yeni beynəlxalq dialoq formatları formalaşdırmaq qabiliyyətinin göstəricisinə çevrildi.
Deputat qeyd edib ki, WUF13 zamanı Azərbaycan qlobal şəhərsalma gündəliyinə mühüm töhfələr verdi. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı yenidənqurma işləri Sessiya çərçivəsində beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirildi. Azərbaycanın öz maliyyə və insan resursları hesabına urbisidə, ekosidə və kultursidə məruz qalmış 9 şəhər və 100-dən çox kəndi yenidən qurması dünyanın diqqət mərkəzində oldu. Beynəlxalq iştirakçılar Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” layihələrini digər postmünaqişə ölkələri üçün nümunə kimi dəyərləndirdilər.
Tədbirdə Böyük Qayıdış Proqramı da xüsusi maraq doğurdu. Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qaytarılması istiqamətində həyata keçirilən siyasət humanitar və sosial baxımdan nümunəvi yanaşma kimi təqdim edildi.
WUF13-ün yekun sənədi olan “Bakı Fəaliyyətə Çağırış” sənədində Azərbaycanın postmünaqişə dövründə bərpa və yenidənqurma sahəsində təcrübəsi mühüm beynəlxalq nümunə kimi qeyd olundu. Bu, işğal dövründə erməni vandalizmi nəticəsində tamamilə dağıdılmış şəhər və kəndlərin qısa müddətdə yenidən qurulmasının beynəlxalq səviyyədə qəbul edildiyini göstərir.
Sənəddə, həmçinin münaqişə və müharibələrin məktəblərə, xəstəxanalara, yaşayış evlərinə, ətraf mühitə və biomüxtəlifliyə vurduğu zərərin xüsusi vurğulanması Azərbaycanın uzun illər ərzində üzləşdiyi urbisid və ekosid siyasətinin beynəlxalq səviyyədə tanınması baxımından mühüm siyasi əhəmiyyət daşıyır. Görünən budur ki, beynəlxalq ictimaiyyət Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi quruculuq işlərini açıq şəkildə dəstəkləyir və bunu nümunəvi model kimi təqdim edir.
N.Məmmədova diqqətə çatdırıb ki, COP29-da olduğu kimi, WUF13 də gələcək beynəlxalq təşəbbüslər üçün mühüm platforma yaratdı. Bakı Şəhər Mükafatının təsis olunması, milli şəhərsalma forumları təşəbbüsü və gələcək WUF sessiyaları üçün Bakı standartlarının hazırlanması bunun bariz göstəricisidir. Bütün bunlar göstərir ki, Prezident İlham Əliyevin liderliyi ilə Azərbaycan artıq qlobal proseslərə təsir edən, yeni beynəlxalq təşəbbüslər irəli sürən və çoxtərəfli əməkdaşlığı təşviq edən mühüm dövlətlərdən birinə çevrilib./azertag.az