20.08.2026

Qadın cinayətləri ilə bağlı SOS - Bu sənəd imzalanmasa...

Məişət zorakılığı və qadınlara qarşı törədilən cinayətlər cəmiyyətin ən ağrılı, hələ də həllini gözləyən fundamental problemlərindən biri olaraq qalır. Cari ilin ilk yarısının rəsmi statistik göstəricilərinə nəzər saldıqda, qeydə alınan minlərlə zərərçəkənin əhəmiyyətli bir hissəsinin məhz ailə-məişət zəminində cinayətlərlə üzləşdiyi aydın olur. Zərərçəkənlərin mütləq əksəriyyətini qadınların təşkil etməsi və yüzlərlə ailənin bu bəladan əziyyət çəkməsi təhlükənin miqyasını açıq şəkildə nümayiş etdirir. Xüsusilə yarım il ərzində 15 qadının məişət qurbanı olması rəqəmlərin arxasında dayanan insan faciələrinin dərinliyini bir daha üzə çıxarır.

Bu problemin beynəlxalq müstəvidə köklü həlli və qadın hüquqlarının güclü qorunması məqsədilə illərdir müzakirə olunan əsas sənədlərdən biri İstanbul Konvensiyasıdır. Avropa Şurasının qəbul etdiyi və onlarla dövlət tərəfindən ratifikasiya olunan bu konvensiya zorakılığa qarşı mübarizədə ən təsirli hüquqi mexanizmlərdən biri hesab edilir. Lakin Azərbaycan və Rusiya kimi dövlətlərin hələ də bu sənədi imzalamaması və ratifikasiya etməməsi yerli ictimaiyyətdə və hüquq müdafiəçiləri arasında haqlı olaraq müzakirələrə səbəb olur. BMT-nin qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması istiqamətindəki komitələrində təmsil olunan ölkəmizin bu konvensiyaya qoşulması məsələsi həm də cəmiyyətdə hüquqi təminatların sərtləşdirilməsi zərurətindən irəli gəlir.

DuzXeber.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı nocomment.az-a danışan sosioloq Elçin Cəfərov qeyd edib ki, məişət zorakılığının qarşısının alınması üçün təkcə cəza tədbirləri deyil, həm də sistemli və konseptual yanaşmalar dəyişdirilməlidir:

"Cəmiyyətimizdə qadına qarşı törədilən cinayətlər sadəcə fərdi münaqişə deyil, dərin sosial-psixoloji kökləri olan qlobal problemdir. Statistika göstərir ki, mövcud qabaqlayıcı tədbirlər hələ ki qadınların təhlükəsizliyini tam təmin etməkdə çətinlik çəkir. Beynəlxalq konvensiyalara qoşulmaq və ya yerli qanunvericiliyi bu standartlara uyğunlaşdırmaq cəmiyyətdə cəzasızlıq mühitini aradan qaldıran əsas amillərdən biridir."
Onun sözlərinə görə, bu cür ağır cinayətlərin kökünün kəsilməsi üçün yalnız qanunların sərtliyi yetərli deyil, eyni zamanda maarifləndirmə və preventiv mexanizmlər işlək vəziyyətə gətirilməlidir:

"Hər bir qadın qətli cəmiyyətin mənəvi böhranının göstəricisidir. Əgər biz bu rəqəmləri azaltmaq istəyiriksə, dövlət qurumları, qeyri-hökumət təşkilatları və media birgə səfərbər olmalıdır. Hüquqi boşluqların aradan qaldırılması, zərərçəkənlərin sığınacaqlarla təminatı və təhlükəsizlik orderlərinin reallıqda işləməsi üçün ən radikal addımların atılmasının, o cümlədən beynəlxalq hüquqi təcrübələrdən faydalanılmasının vaxtı çoxdan çatıb."

Xəbər lenti