Malıbəyli və Quşçular kəndlərində törədilmiş qətliam XX əsrin sonlarında Cənubi Qafqazda baş verən silahlı münaqişələrin ən faciəvi epizodlarından biri hesab olunur. 1992-ci ilin fevralında həyata keçirilən hücum nəticəsində mülki əhali kütləvi zorakılığa məruz qalıb, yaşayış evləri dağıdılıb və kəndlərin sosial infrastrukturu tamamilə məhv edilib.
Duzxeber.az-ın məlumatına görə elmi mənbələr və beynəlxalq hüquq normaları prizmasından aparılan təhlillər göstərir ki, bu hadisə spontan hərbi toqquşma deyil, əvvəlcədən planlaşdırılmış və mülki əhalinin məhv edilməsinə yönəlmiş əməliyyat xarakteri daşıyıb. Hücum zamanı əhalinin təxliyəsi üçün humanitar dəhlizlərin yaradılmaması, qaçmağa çalışan insanların atəşə tutulması və qeyri-mütənasib gücdən istifadə edilməsi ağır hüquq pozuntularını təsdiqləyən əsas faktorlardandır. Beynəlxalq humanitar hüquqa görə mülki şəxslərin qəsdən hədəfə alınması müharibə cinayəti sayılır və Malıbəyli ilə Quşçular hadisələri bu meyarlara tam uyğun gəlir. Xüsusilə müdafiəsiz qruplara qarşı göstərilən qəddarlıq hadisənin insanlığa qarşı cinayət kimi qiymətləndirilməsinə əsas yaradır.
Bu faciənin ildönümünün qeyd olunması təkcə anım xarakteri daşımır, eyni zamanda tarixi faktların elmi əsaslarla qorunması, gələcək nəsillərə ötürülməsi və beynəlxalq səviyyədə hüquqi-siyasi qiymət alması baxımından mühüm rol oynayır. Zaman keçdikcə hadisələrin ağrısı azalmır, əksinə, ədalət və həqiqət axtarışı daha da aktuallaşır.
