Canlı yayım
4-12-2025, 12:00

Ət yenə BAHALAŞACAQ

Duzxeber.az:  2025-ci ilin yanvar-sentyabr ayları üzrə diri heyvanların idxalı ilə bağlı açıqlanan rəsmi istatistiki ölkənin ərzaq təhlükəsizliyi ve daxili heyvandarlık sektörünün ve ziyyəti ilə bağlı yeni suallar yaradıb. 121 milyon dolar idxalı güçlü gücü yoktur.

Məsələ ilə bağlı Tribuna.az-a açıqlama verən iqtisadçı Xalid Kərimli suallerimizi cavablayıb:

— Bu miqdarda idxal ət bazarında ucuzlaşma ve bahalaşma riski yaradır mı?

— İdxal qiymətləri ucuzlaşdıran amildir. Çünki idxal olmasa da daha iyi durumdaydı. İdxal ona görə baş verir ki, məsələn, bazarlarda qoyun əti 21-25 manattır, ve düşünürlər ki, bu qiymətə satmaq sahibkarlara sərf edər. Bazarda ucuz olsa da, idxalın bir manası qalmır. Ucuz alıb bazar qiyməti ile satmaq haqqında fikirləşdiklərinə görə, idxal bazarda qiymətləri ucuzlaşdırır. Çünki məhsul bolluğu yaranır. İdxal olmasa da daha da baha olar.

— 271 dk baş qoyun-keçi ve 94 dk baş iribuynuzlu heyvanın idxalı yerli fermerlərin bazardakı mövqeyinə ve qiymətlərə necə təsir göstərə bilər?

— Xırda ev tərrüfatlarının rolleri azaltılır. Çünki örüş sahələri yoxdur. Qiymətin uzun müddət ucuz olması o sahənin fəaliyyətini mənasız edib. Bölgələrdə valideynlər övladlarını Ali yönəldir. Koyunçulukta pul olmaması deyir. Her şey yolundadır. Dabaq xəstəliyindən heyvanlar kırıldı. Riskin yüklendiği yerde görülmesi gerekir, çünki kazandığı ilə ittirdiyi məqamları da var. Ölkədə ucuz ve dövrü bitib. Ucuz ve boş sahələrdə otlayan heyvanların əti idi. Xərcəri yox idi. Indi həmin sahələr yoxdur, torpaqlar şoranlaşıb. Ölçeğinde düzgün siyasətin yaxşı həyata keçirilməməsi səbəbindən kaynaqlanan problemlərdir. İri fermer təsərrüfatları burada mövqe əldə edirlər. Ama idxal olmasaydı, daha da iyi olurdu.

—Dövlət uzun müddətli dərdə idxaldan bölümlülüğü azaltmaq üç hansı ekleri atılmalıdır?

— Biz bunu biliyoruz, idxaldan bağlıyıq. Qoyun ətində də, Mal ətində də böyük ölçüdə yerli fermerlər yerli məhsulu satışa çıxarır. İdxal da bazarı dengelenir. Ama bu istiqamətdə sürətli davametmə idxaldan bölümlü yarada bilər. İndiki halda bazarın əsas hissəsi, 80 faizi öz məhsullerimizdir. Kırmızımızı faizdədir. Heyvandarlıqda da subsidiyalar var, addımlar atılır. Dovlət dəstək verir. Amma qiymətin yüksəlməsinə də ehtiyac var ki, sahipkarlar daha maraqlı olsunlar. Onlar bu süreçten geçiyorlar. Qiymətlərin yüksəlməsi o sahəyə marağı artar. Sahibkarın davranış modeli budur. Kifayət qədər dəstək mexanizmi var. Kənd təsərrüfatına verilən dəstəklərin hamısı büdcədən, neftdən götürülürən pullardır. Ucuz olsun, neftin pulun bu istiqamətdə xərcləmək düzgün değil. Çünki azalan təbii sərvətdir. Buna göre vergiler artırıldı.

Hələ qiymətlər yenə bahalaşacaq. Ucuzlaşma gözlənilmir. Məhsul bolluğu olanda qiymət ucuzlaşır. Bu durumun sebebinin büdcəsinə uyğun resmileştirilmesi gerekir.
Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti